Moglibyśmy teraz po prostu otworzyć Biblie i zacząć budować – werset po wersecie – biblijny obraz kongregacjonalizmu prowadzonego przez starszych oraz programu uczniostwa Jezusa. Jednak takie podejście przypominałoby próbę ułożenia stu-elementowej układanki bez patrzenia na obrazek na pudełku.
Dlatego zanim przejdziemy do szczegółowego badania tekstów biblijnych, warto najpierw zobaczyć „obrazek na pudełku” – ogólną wizję tego, jak wszystko wygląda jako całość. Dopiero potem, w kolejnych artykułach, będziemy mogli sięgnąć do Pisma Świętego i krok po kroku ułożyć wszystkie elementy.
W tym artykule przyjrzymy się więc szerszej perspektywie. Zobaczymy, jak w praktyce działa kościół, w którym starsi prowadzą zbór, a jednocześnie cała wspólnota ponosi odpowiedzialność za wierność Ewangelii.
Nauka w prawdziwym życiu
Był niedzielny wieczór. Kilka minut po rozpoczęciu spotkania członków kościoła – które odbywało się raz na dwa miesiące – jeden ze starszych wstał, aby przekazać zborowi trudną wiadomość.
„Dale zostawił swoją żonę i dzieci dla innej kobiety” – powiedział, po czym na chwilę przerwał, próbując opanować emocje. Następnie wyjaśnił sytuację:
Kilku starszych spotykało się z Dale’em przez kilka miesięcy od momentu odkrycia romansu. Początkowo twierdził, że żałuje. Jednak niedawno wyprowadził się z domu i nie planował powrotu do rodziny.
Starszy opowiedział również, jak radzi sobie jego żona – a raczej jak bardzo zmaga się z bólem tej sytuacji – oraz wspomniał o dzieciach, które również przeżywały trudny czas. Wyjaśnił także, że żona Dale’a popiera decyzję starszych, aby poinformować o wszystkim cały kościół.
Atmosfera w sali była ciężka. Siedemset osób słuchało tej historii z bólem serca. Było to jak nagły cios w klatkę piersiową: człowiek cofa się o krok, próbuje złapać równowagę, nie bardzo wiedząc, co zrobić dalej.
Po chwili starszy zrobił jednak coś jeszcze.
Zaangażował cały kościół w ewangeliczne dzieło – w troskę o tę rodzinę oraz w próbę odzyskania Dale’a.
Powiedział mniej więcej tak:
„Ewangelia Mateusza 18 mówi, że jeśli grzesznik nie usłucha dwóch lub trzech osób, należy powiedzieć o tym kościołowi. A jeśli nie posłucha także kościoła, należy traktować go jak niewierzącego.
Dlatego mówimy wam: jeśli macie kontakt z Dalem, zachęcajcie go do pokuty i powrotu do żony. Jeśli nie macie z nim relacji, módlcie się.
Jeśli do następnego spotkania członków za dwa miesiące nic się nie zmieni, starsi wrócą do tej sprawy i zalecą usunięcie Dale’a z członkostwa w akcie dyscypliny kościelnej”.
Starszy przedstawił również konkretne sposoby pomocy żonie Dale’a i ich dzieciom.
Podczas tego spotkania kongregacja nie podejmowała żadnej formalnej decyzji. Członkowie zadawali pytania – głównie o to, jak można pomóc rodzinie:
- Czy potrzebują posiłków?
- Czy ktoś może pomóc dzieciom w nauce?
- Jak najlepiej okazać wsparcie żonie Dale’a?
Głównym celem spotkania było przekazanie informacji i zmobilizowanie zboru do działania.
Starszy i inni przywódcy zajmowali się tą sprawą od miesięcy. Teraz rozpoczynała się praca całego kościoła:
- modlitwa,
- rozmowy z Dalem,
- pomoc jego żonie i dzieciom,
- a ostatecznie – jeśli sytuacja się nie zmieni – decyzja o usunięciu go z członkostwa i Stołu Pańskiego.
Zatrzymaj się na chwilę i spójrz na ten scenariusz jak na zdjęcie. Co widzisz?
Najprawdopodobniej dwie kluczowe części programu uczniostwa Jezusa:
- prowadzenie i szkolenie przez starszych,
- odpowiedzialność całego zboru.
Trening starszych w prawdziwym życiu
Zwróć uwagę na to, czego starsi nauczali kościół podczas tego spotkania.
Nie była to hipotetyczna sytuacja omawiana w kazaniu.
Nie było to studium przypadku z podręcznika.
Nie była to historia wymyślona dla ilustracji.
To był prawdziwy kryzys w rodzinie należącej do kościoła.
Sytuacja była tak realna, jak rozmowa matki z dziećmi przy stole: „Tata odszedł”.
Starszy zaprosił zbór, aby symbolicznie „usiadł przy tym stole”.
Kościół miał:
- płakać z tą rodziną,
- pocieszać dzieci,
- wspierać żonę,
- napominać mężczyznę, który ich porzucił.
Nie na niby. Naprawdę.
Starsi wykonali polecenie Jezusa, aby „powiedzieć zborowi”, a następnie przygotowali zbór do odpowiedzi zgodnej z Ewangelią.
Ich przywództwo nauczyło kościół co najmniej pięciu ważnych lekcji.
Pięć lekcji Ewangelii
1. Zbawienie jest z łaski przez wiarę
Gdyby zbawienie nie było z łaski, Dale natychmiast przestałby być chrześcijaninem i nie byłoby sensu wzywać go do pokuty. Jego usunięcie byłoby automatyczne.
Ale Ewangelia mówi coś innego. Dlatego kościół nadal walczył o jego nawrócenie.
2. Wiara, która zbawia, nigdy nie jest sama
Choć zbawienie jest przez samą wiarę, prawdziwa wiara zawsze przynosi owoce.
Dlatego pojawia się pytanie: czy człowiek okazuje skruchę, gdy zostaje skonfrontowany ze swoim grzechem?
Chrześcijanie reagują na grzech pokutą. Duch Święty daje im pobożny smutek, a nie tylko światowy żal (2 Kor 7:9-11).
3. Ewangelia tworzy wspólnotę
Ewangelia zbawia nie tylko jednostki, ale tworzy ciało Chrystusa.
A skoro tak, to gdy jeden członek cierpi, cierpi całe ciało.
Dlatego cały kościół był dotknięty tą sytuacją – i jednocześnie odpowiedzialny za reakcję.
4. Miłość Ewangelii mówi prawdę
Miłość Ewangelii nie oznacza: „żyj i pozwól żyć”.
Nie jest obojętna wobec grzechu.
Ale nie jest też pełna pogardy czy gniewu.
To miłość ludzi, którym przebaczono – dlatego ostrzegają przed drogą śmierci i wskazują drogę życia. Czasem ze łzami, zawsze z modlitwą.
5. Odwaga Ewangelii
Dwa miesiące później odbyło się kolejne spotkanie członków.
Dale nadal nie chciał pokutować.
Kościół podjął więc decyzję o usunięciu go z członkostwa i Stołu Pańskiego – czyli o ekskomunice.
Oznaczało to, że kościół nie chciał już publicznie uznawać go za chrześcijanina.
To była lekcja odwagi.
Powiedzenie „tak” takiej decyzji jest trudne. Dla wielu ludzi brzmi to przerażająco.
To trochę jak pierwszy raz prowadzić samochód: nie tylko czytasz instrukcję obsługi – musisz wrzucić bieg i ruszyć.
Dlaczego takie doświadczenia uczą najwięcej
Starsi mogli przecież zachować całą sprawę za zamkniętymi drzwiami swoich spotkań.
Byłoby to wygodniejsze. Bezpieczniejsze. Mniej ryzykowne.
A wszystkie lekcje Ewangelii można przecież wygłosić w kazaniu – prawda?
Być może.
Ale jest ogromna różnica między czytaniem instrukcji jazdy samochodem a prowadzeniem auta.
Kiedy kościół przechodzi przez takie doświadczenia razem, nauka Ewangelii nabiera zupełnie nowego wymiaru.
Odpowiedzialność zboru
Fundamentem całego procesu była jedna kluczowa prawda:
ostateczna odpowiedzialność należała do zboru.
To członkowie kościoła musieli zdecydować, czy nadal uznają Dale’a za chrześcijanina.
Starsi prowadzili proces, dawali wskazówki i rekomendacje.
Ale decyzja należała do kościoła.
Podobną dynamikę widzimy w 1 Kor 5. Apostoł Paweł mówi o grzeszniku:
„Już osądziłem tego, który to uczynił”.
A następnie zwraca się do kościoła:
„Czy to nie wasza rzecz sądzić tych, którzy są wewnątrz?” (1 Kor 5:12).
Paweł wydał osąd, ale to kościół miał działać.
Cykl cnót: decyzje i relacje
Jeśli jednak skupimy się wyłącznie na dwugodzinnym spotkaniu członków, przegapimy szerszy obraz.
Spotkanie jest tylko częścią czegoś większego.
Prawdziwe życie kościoła toczy się przez cały tydzień.
Między spotkaniami a codziennym życiem istnieje cykl pełen cnót:
- decyzje podejmowane na spotkaniach
- budują relacje w tygodniu,
a relacje w tygodniu
- nadają sens decyzjom podejmowanym na spotkaniach.
W przypadku Dale’a zbór szybko otoczył opieką jego żonę i dzieci.
Pomagano im w:
- posiłkach
- finansach
- opiece nad dziećmi
- korepetycjach
- zakwaterowaniu.
Kościół nie tylko podjął decyzję – kościół żył tą decyzją.
Kongregacjonalizm a inne modele kościoła
W modelu niekongregacyjnym tylko niewielka grupa ludzi ponosi ostateczną odpowiedzialność za wierność kościoła.
To oni:
- pilnują doktryny
- oceniają członków
- decydują o kierunku kościoła.
Reszta wspólnoty pozostaje bierna.
Różnica między tymi modelami jest ogromna.
Można ją porównać do dwóch zajęć sportowych:
- w jednych trener ćwiczy, a uczniowie patrzą,
- w drugich trener pokazuje ćwiczenie, a potem wszyscy pracują.
Które zajęcia będą bardziej owocne?
Albo pomyśl o ekipie budowlanej:
- w jednej pracuje tylko brygadzista,
- w drugiej pracuje cała ekipa.
Która zbuduje więcej domów?
Kościół jako wspólna praca
W kongregacjonalizmie prowadzonym przez starszych cotygodniowe spotkania przygotowują do pracy.
Pastorzy wyposażają świętych do:
- poznawania Ewangelii
- życia Ewangelią
- strzeżenia świadectwa Ewangelii
- szerzenia Ewangelii.
Paweł mówi w Ef 4, że przywódcy wyposażają świętych do dzieła służby.
A kto buduje kościół?
Jego członkowie.
Codzienny program uczniostwa
Dlatego zarządzanie kościołem nie jest czymś, co zostawiamy w budynku kościoła po nabożeństwie.
Przez cały tydzień każdy członek pracuje nad:
- wspieraniem kościoła
- chronieniem jego świadectwa
- pomaganiem innym wytrwać w wierze.
Kongregacjonalizm prowadzony przez starszych tworzy codzienny program uczniostwa Jezusa.
Uczy chrześcijan:
- rozpoznawać błędy i podróbki,
- zachowywać wierność Ewangelii,
- chronić świadectwo kościoła,
- walczyć z nominalizmem i samozadowoleniem,
- uczestniczyć w misji Kościoła.
Podsumowanie: każdy ma zadanie
Tak wygląda „obrazek na pudełku”.
To właśnie jest kongregacjonalizm prowadzony przez starszych.
Szersza perspektywa jest prosta:
- starsi mają zadanie – szkolić kościół,
- członkowie mają zadanie – strzec wierności Ewangelii.
Razem tworzą wspólnotę, która żyje Ewangelią i chroni ją.
Teraz, gdy zobaczyliśmy ogólny obraz, możemy przejść do kolejnych rozdziałów i przyjrzeć się poszczególnym elementom tej układanki w świetle Pisma Świętego.
